Bu Sayfayı Yazdır Bu Sayfayı Yazdır
Anasayfa » Kişisel Gelişim

Çekingenlikten Kurtulma Yolları ve Dışa Dönüklük

17 Mart 2008 15 adet yorum

Nasıl anlayacaksınız? Çekingenlik mi, kişilik bozukluğu mu ? Nasıl bir kişiliğe sahipsiniz? Çekingen mi, yoksa dışa dönük mü?”Maalesef çekingen bir yapım var”diyorsanız üzülmeyin, sorununuzda yalnız değilsiniz!

Karizmatik dediğiniz kişiler bile aslında çekingen kişiliğe sahip olabiliyor. Üstelik, bu sorun bazen ilerleyerek kişilik bozukluğuna da dönüşebiliyor. İşte bu konuda duymak istedikleriniz.
Arkadaşlık ilişkilerinde ilk adımı atmakta güçlük çekiyor, kimsenin sizi grubuna dahil etmeyeceğini düşünüyorsunuz. Bu sıkıntınız yüzünden davet edildiğiniz partilerde en ücra köşeyi seçiyor, tek bir kelime etmeden mekânı terk ediyorsunuz. İşyerinde de sorununuz değişmiyor. Aslında aklınıza parlak fikirler gelse de, meslektaşlarınız tarafından alay edileceğiniz ya da eleştirileceğiniz korkusuyla projenizi kendinize saklamayı tercih ediyorsunuz. Oysa, siz yeni arkadaş grupları edinmek, sosyal ve meslek yaşantınızda daha aktif bir yaşam sürdürmek istiyorsunuz. Ama bir de şu çekingenliğiniz olmasa…
Pek çoğumuzun mustarip olduğu bir sorun aslında. Öyle ki, “karizmatik”olarak değerlendirdiğimiz kişiler bile, aslında çekingen kişiliğe sahip olabiliyorlar. Peki, çekingenlik ne ve ne zaman sorun oluşturuyor? Bu sorundan kurtulmak için ne yapmak gerekiyor?

Yaşam kalitesini bozuyorsa…
Gerek sosyal gerekse mesleki yaşamda herhangi bir sorun oluşturmuyorsa, bu durum sadece basit bir çekingenlik olarak tanımlanabilir. Ancak, bu sorun yaşam kalitesini ciddi boyutlarda düşürecek şekilde ilerliyorsa, o zaman “Kaçıngan Kişilik Bozukluğu” olarak nitelendiriliyor. İşte, bu noktada psikiyatristler devreye giriyor. Kaçıngan kişilik bozukluğu, yetersizlik duygularının ve eleştiriye aşırı duyarlılığın süreklilik gösterdiği bir davranış biçimi. Yapılan çalışmalar, kaçıngan kişilik bozukluğunun yüzde 1-10 arasında görüldüğünü gösteriyor. Psikiyatrist Dr. Serdar Serdaroğlu’na göre bu oran aslında kesin rakamı vermiyor. Çünkü pek çok kişi sorunu nedeniyle psikiyatriste başvurmayı gerekli görmüyor. Bu kişiler toplumda utangaç, ürkek, yalnız, kendi halinde kişiler olarak tanımlanıyor. Strese tahammül güçlerinin zayıf olması, beraberinde depresyon ve sosyal fobi gibi rahatsızlıkları getirebiliyor. Genellikle çocukluk çağında çekingen davranışlarla başlayan bu sorun; aile ve sosyal destek sağlandığı takdirde, kişilik bozukluğuna dönüşmeden hafifleyebiliyor. Öyle ki, bu kişiler psikiyatrist desteği almadan kaliteli bir yaşam sürdürebiliyor. Ancak çevrelerinden destek almadıkları takdirde, genetik yatkınlıkları da varsa, çekingenlik sorunu zamanla kaçıngan kişilik bozukluğuna dönüşüyor. İşte, o zaman kişinin yaşam kalitesini düşüren ciddi sorunlar baş göstermeye başlıyor!

Mesleki ve sosyal yaşama ket vuruyor
Öyle ki, işyerinde yükselme önerilerini, yeni sorumluluklar ve iş arkadaşlarından eleştiri alma korkusuyla geri çevirebiliyorlar. Tabii bu da kariyerlerinde ciddi sorunlar yaratıyor. Aynı kaçınma, sosyal yaşamda da kendini gösteriyor. Arkadaşları tarafından beğenilmeyeceği duygusu yüzünden, grup iletişimi gerektiren her türlü sosyal etkinliklerden kaçınabiliyorlar.
Kaçıngan kişilik bozukluğunun bir diğer özelliği de bu kişilerin sevildiklerinden, eleştirilmeden kabul edileceklerinden emin olmadan yeni arkadaşlıklar kurmaktan kaçınmaları. Kişiler arası yakınlık kurmak bu insanlar için oldukça güç. Aslında yeni arkadaşlıklar kurmaya çok da istekliler. Bu kişiler, reddedilmeye aşırı duyarlı oldukları için, ancak insanlardan çok emin oldukları ve kendilerini çok güvende hissettikleri zaman iletişim kuruyorlar. Benlik saygısının düşük olması, dışlanmaya duyulan aşırı duyarlılık, kişiler arası ilişkileri kısıtladığı için toplumdan uzak yaşayarak, toplumsal destekten yoksun yaşıyorlar. Bunun sonucunda ya çok güven duydukları kişilerle yaşıyor ya da yalnız kalmayı tercih ediyorlar. Yalnız kalmaya tahammülleri olmayan bu kişilerde, zamanla anksiyete ve panik atak gibi sorunlar ortaya çıkmaya başlıyor.

Reddedilmeye aşırı tepki
Dr. Serdar Serdaroğlu’na göre, bu kişilerin en büyük korkularından biri kendilerine yönelik bir ilginin aşağılayıcı ve dışlayıcı olma riski. Eleştirilecekleri ve dışlanacakları konusu üzerinde aşırı düşündükleri için kaçıngan kişilik bozukluğu sorunu yaşayan kişilerin bu tür tepkileri sezme yetenekleri de çok düşük. Bir başka özellikleri de reddedilmeye aşırı tepkili ve duyarlı olmaları. Öyle ki, reddedildiklerinde aşırı sessiz kalabildikleri gibi, özellikle öfke potansiyeli taşıyorlarsa şiddete başvurup, karşısındaki insana zarar da verebiliyorlar.

Onay almadan asla!
Dr. Serdaroğlu, bu tür kişilerin yanlış yapma endişesiyle her davranışlarında onay alma ihtiyacı hissettiğine dikkat çekiyor. Bu tür onay alma ihtiyacı, genellikle çocukluk çağında ailesi tarafından karar verme yeteneği kısıtlananlarda görülüyor. Hata yapma korkusu da, kişinin hem mesleki hem de sosyal yaşamında sıkıntı çekmesine yol açıyor. Örneğin, iş toplantısında çok parlak fikirleri olsa bile, sırf alay edilme korkusu nedeniyle fikirlerini söylemekten kaçınıyorlar. Bu gerginlik öyle ciddi boyutlara taşınıyor ki, fikirlerini açıklama cesaretlerini gösterseler bile, aşırı heyecanlanıyor ve bunun sonucunda konuşurken ne söylemesi gerektiğini unutarak zor duruma düşebiliyorlar. Bu yüzden arka planda kalmayı tercih ediyorlar.

Ve, dış dünyaya “merhaba”
Kaçıngan kişilik bozukluğunun tedavisinde psikoterapi birinci planda yer alıyor. Bu süreçte gerekirse ilaç tedavisinden de yararlanılıyor. Dr. Serdaroğlu, özellikle medikal tedaviyle birlikte yürütülen terapilerin oldukça başarılı sonuçlar verdiğine dikkat çekiyor. Ancak, çekingenliğin boyutları ne kadar yoğunsa, tedaviden alınan başarı oranı da o kadar düşüyor. Dolayısıyla tedaviye mümkün olduğunca erken başlanması önemli. Çekingenlikten kurtulmak için mutlaka bir hobi edinmelisiniz. Ancak grup çalışması gerektiren etkinlikleri seçmeye özen gösterin. Örneğin, basketbol, voleybol ya da tiyatro çekingenliğinizi üzerinden atmanız için birebir. Ortaya çıkan sonuçta, grup üyesi olarak kendi emeğinizin de var olduğunu bilmeniz, hem gruba olan bağlılığınızı artıracak, hem de özgüveninizi kazanmanızı sağlayacak.

NASIL ANLARSINIZ?

İşyerine yeni katılan mesai arkadaşınız, genellikle tek başına kalmayı tercih ediyor ve “Söz gümüşse, sükut altındır” düşüncesinden hareket ederek sessiz kalıyor. Size göre karizmatik ama o aslında çekingenliğinden yakınıyor.

Peki, arkadaşınız karizmatik mi yoksa gerçekten çekingen mi? Dr. Serdar Serdaroğlu’na göre bu sorunun yanıtı çok basit. Eğer arkadaşınız her ortamda tutarlı ve uyumlu tavırlar sergiliyorsa, çekingen değil. Aksine, yalnız kalmaya tahammül edemiyor, yeni bir grupta ya da reddedilme karşısında suskunluk ya da aşırı tepki gösteriyorsa, bu onun aslında çekingen bir kişiliğe sahip olduğunu gösteriyor.

Bu tür kişiler, uygun bir ortam oluştuğunda ve içinde bulundukları grup tarafından kabul edildiklerinde, çekingenliklerinden yavaş yavaş sıyrılmaya başlıyorlar.
Başlangıçta ilk adımı atmakta çok zorluk çektikleri için genellikle “cool” olarak değerlendiriliyorlar.

Ancak gerek giyimleri gerekse fizikleri ve kültürüyle beğenildiklerini hissettikleri an, dışa dönük bir tutum sergiliyorlar. Bu tür kişiler, kendilerini destekleyen pek çok kişi olduğu için, grupta çok rahat olabiliyorlar. Ancak başka bir gruba girdiklerinde ilk atımı atmakta zorluk çekiyorlar. İşte, bu ipuçlarından yararlanarak arkadaşınızın gerçekte çekingen olup olmadığını rahatlıkla anlayabilirsiniz.

Benzer Yazılarımızın Listelesi Aşağıdadır!

  • Topuk Çatlaması Üzerine
  • Hayalperestlikten kurtulma ve gerçekçi olmak
  • Onur Air Hava Yolları Rezaleti
  • Msn Şifresi Çalma Yolları
  • Çekingen İnsan ve Çekingenlikten Kurtulma
  • Kendinden Emin Olmak ve Bunun Yolları Üzerine
  • Öfkelendiğimizde Neler Yaparız?
  • Temel Etkili İletişim Kurma Yolları
  • Çekingenliğin Sebepleri Nelerdir ve Çekingenlikten Nasıl Kurtulunur
  • Utangaç İnsanların Zihinleri Daha Hassas
  • Utangaçlık Hastalığı
  • Rutin Şeylerden Kurtulmanın Yolları
  • Sakinleşmenin, Sakin Olmanın Yolları
  • 15 yorum var »

    • osman Diyor ki:

      sayın fatih basaran

      oncelikle sitenizde bu kadar faydalı ve guzel bi yazıya yer verdiginiz icin tesekkur etmek isterim. ben universite ogrencisi bir gencim ve burada belirttiginiz hususlar tam olarak bana uyuyor hatta oldugu gibi beni anlatmissiniz diyebilirim.bu yazıyada zaten bu sorunuma naasıl bi care bulurum umidiyle arastırma yaparken rastladım.sizce bir psikiyatriste gitmeden nasıl cozebilirim yada asgari duzeye indirebilirim cunku cekingem biri oldugum icin bi psikiyatriste dahi gidebilecegimi de sanmıyorum.buarada oraya vercek kadarda param yok sanırım.:(( Bu yuzden bana onerebileceginiz bi alternatif yol varmıdır acaba??? hayatımda yapmak istediklerimi, icimdekileri sırf bu basit ve afedersiniz salakca cekingenlik denen hastalıgım yuzunden ertelemekten cok sıkıldım ve bıktım. bu yuzden de cogu sefer kendi kendime iki kisiymis gibi tartısır oldum ve bunu sadece kendim biliorum kimseylede paylasmıyorum.umarım sizden bir oneri ve bir cvb alırım cunku hayata yeni atılmak uzere olan bir ogrenciyim ve yardımınıza ihtiyacım var.onereceginiz bi kisisel gelisim kitabı bile beni mutlu etmeye yeticek. Simdiden tesekkur ederim…

    • poyraz Diyor ki:

      sayın fatih basaran evet arkadasimizin yazdigi konuyla ilgili ne onerirsiniz.herhangi bir kitap yada ilaç.tşk.

    • tayfun Diyor ki:

      yazınızla beni çok aydınlattınız allah sizden razı olsun yoksa bu çekingenlik başıma bela olarak kalacaktı denemeye bugün başlıyorum tekrar teşekkürler

    • muhammed Diyor ki:

      hocam bende çekigen bir insanım insanlar karşısında konuşurken heyecanlanıyorum ayrıca birini görünce hemen heyecanlanıyorum bir müddet kouşmakta zorluk çekiyorum yine insanlarla konuşurken gırtlağıma bir düğüm giriyor sesim tam net değilde titrek ve yavaş çıkıyor halbu ki ben konuşkanlı çevik cesaretli dışa döük biri olmak istiyorum bazen bunu başarıyor gibi oluyorum ama yine içe kapanıklık haline dönüyorum acaba bunu nasıl başarabilirim. dediğim gibi ben cesaretli konuşukan dışa dönük insanlar karşısında çok rahat biri olmak istiyorum bu konuda ne önerirsiniz kısa bir zaman sonra hayata atılacaz tam anlamıyla toplumun içine girecez bu sıkıntılardan bir an önce kurtulmam lazım benimde piskoloklara verecek param yok ayrıca şu anda bir sağlık güvenceside yok bu işi ben kendim hallede bilir miyim
      ben bunu kendimde ömrümün sonuna kadar değişmeyen bir hastalık haline dönüşmesini istemiyorum bu konuda önerilerinizi bekliyorum

    • fatih Diyor ki:

      tamam da neden volkan arkadasımıza cevap vermionuz hepimiz aynı soruyu soruyoruz

    • himmler Diyor ki:

      Yıldız burkovik “Sosyal Fobi”,Nil Gün “Geçmişin Gölgesinde” ve Irvin Yalom’un “Anksiyete Tedavisi” yardımcı olur bu konuda.

    • izzet Diyor ki:

      hocam bende çekigen bir insanım insanlar karşısında konuşurken heyecanlanıyorum ayrıca birini görünce hemen heyecanlanıyorum bir müddet kouşmakta zorluk çekiyorum yine insanlarla konuşurken gırtlağıma bir düğüm giriyor sesim tam net değilde titrek ve yavaş çıkıyor halbu ki ben konuşkanlı çevik cesaretli dışa döük biri olmak istiyorum bazen bunu başarıyor gibi oluyorum ama yine içe kapanıklık haline dönüyorum acaba bunu nasıl başarabilirim. dediğim gibi ben cesaretli konuşukan dışa dönük insanlar karşısında çok rahat biri olmak istiyorum bu konuda ne önerirsiniz kısa bir zaman sonra hayata atılacaz tam anlamıyla toplumun içine girecez bu sıkıntılardan bir an önce kurtulmam lazım benimde piskoloklara verecek param yok ayrıca şu anda bir sağlık güvenceside yok bu işi ben kendim hallede bilir miyim
      ben bunu kendimde ömrümün sonuna kadar değişmeyen bir hastalık haline dönüşmesini istemiyorum bu konuda önerilerinizi bekliyorum

    • SEDAT Diyor ki:

      ÇOK ÖNEMLİ HOCAM BENİM İCİN oncelikle sitenizde bu kadar faydalı ve guzel bi yazıya yer verdiginiz icin tesekkur etmek istiyorum daha önce arkadaşlara yapmış olduğonuz yurom ları ben okuyamadım ve zizden ALLAH rızası icin yardım istiyorum hocam bende çekigen bir insanım insanlar karşısında konuşurken heyecanlanıyorum ayrıca birini görünce hemen heyecanlanıyorum bir müddet kouşmakta zorluk çekiyorum yine insanlarla konuşurken gırtlağıma bir düğüm giriyor sesim tam net değilde titrek ve yavaş çıkıyor halbu ki ben konuşkanlı çevik cesaretli dışa döük biri olmak istiyorum bazen bunu başarıyor gibi oluyorum ama yine içe kapanıklık haline dönüyorum acaba bunu nasıl başarabilirim. dediğim gibi ben cesaretli konuşukan dışa dönük insanlar karşısında çok rahat biri olmak istiyorum bu konuda ne önerirsiniz kısa bir zaman sonra hayata atılacaz tam anlamıyla toplumun içine girecez bu sıkıntılardan bir an önce kurtulmam lazım benimde piskoloklara verecek param yok ayrıca şu anda bir sağlık güvenceside yok bu işi ben kendim hallede bilir miyim
      ben bunu kendimde ömrümün sonuna kadar değişmeyen bir hastalık haline dönüşmesini istemiyorum bu konuda önerilerinizi bekliyorum

    • Yatalak Kaşif Diyor ki:

      Başka bi sitede Her Şey Seninle Başlar adında bi kitap tavsiye edilmişti bi yorumda. Yazarı Mümin Sekman sanırım. Ben almayı düşünüyorum.

    • pınar sevim Diyor ki:

      cekingenligin kaynağı nedir

    • fobik Diyor ki:

      Neler kayboldu gitti avuçlarımdan; ne göz yaşları döktüm. Ama vazgeçmiş değilim çözücem. Terapiler çok pahalı ama bir çözmü mutlaka olmalı.

    • hüseyin Diyor ki:

      çok doğrubunların çoğu bende var ama kurtulamıyorum çok yalnızım ama bir insana alıştığımda hiç kalmıyor

    • hüdai Diyor ki:

      Çekingenlik; edeplilik, hayalılık, haddini bilirlik manasında ise güzeldir.
      Biz başarının önünde engel olan çekingenlik hakkında konuşacağız.
      İnsanın kendini ifade edememesi,
      yeni durum karşısında tepkisiz kalmak = çekingenlik

      Vasıflı insan = iradesine hakim + uyumlu
      Çekingen kişi uyum sağlayamıyor.

      Anne baba model olamayınca çocuk çekingen olur.
      Ya model ol (daha etkili), ya model bul.
      Bulamazsak boşluğu birileri doldurur.
      Baba en az yarım saat çocukla vakit geçirmeli.

      Model ikiye ayrılır: Tarihten ve günümüzden.

      Cesaretin yüzde doksan dokuzu kesin karar vermektir!

      Sosyal Hayatta Bizi Geri Bırakanlar:
      * Olumsuz haberler
      * Bardağın boş tarafına bakanlar
      * Ağır içe kapanıklık
      Eve gider gitmez odaya kilitlenme.. vs.
      * Dış dünyadan kopup kendi iç dünyasına yönelme
      * Sosyal beceri eksikliği
      Elini attığı her faaliyet yarım kalır.

      Çekingenliğin ileri hali tedavi gerektirir.
      Davranışlar tedavi edilmelidir.
      Harekete geçmesini sağlamak lazım.
      İlk somut başarıyı elde etmeye çalışsın, gerisi gelir.
      Girişimcilik bir insanı mecburen çekingenlikten kurtarır.

      Günümüz başarısı;
      (İsabetli kararlar verip hızla hayata geçirmek!)

      Rızkın onda dokuzu ticaret ve cesarettedir.
      Özgüven sahibi adım atar.
      “Bana attığın adımları göster, sana ne kadar özgüven sahibi olduğunu anlatayım.”

      Bir insan özgüveni olduğunu nasıl anlar?
      * Zorluklara, çileye talip olma yeteneği var mı?
      Çilesini çekmediğin başarıyı hak etmiş sayılmassın.
      * Problem çözme yeteneği var mı?
      Bir problemle karşılaşınca çözüm alternatifleri, bir çözümle karşılaşınca problemler aklımıza gelmeli.
      Çözüm de problem barındırabilir.
      * Çevresi üzerinde etkili olabilme yeteneği var mı?
      Çevre mi sizi etkiliyor, siz mi çevreyi?
      Problem çözme kabiliyetiniz ne kadar gelişmişse çevre üzerinde o kadar etkili olursunuz.
      * Değer verebilme yeteneği var mı?
      Kıymet bil ki kıymetin biline!
      Değer verirsen değer kazanırsın.
      Teşekkür edebilme.
      Değer verme yeteneği yoksa özgüven kazanamassınız.
      Allah verene verir.

      Çekingen bir kimse bu durumu somut olarak kendi kendine nasıl yenebilir?
      (Herkes kendini hekimi olmalıdır-İbni Sina)

      1) Özgüveninizi geliştirmek.
      2) Duygusal ve zihinsel yeteneklerinizi geliştirmek.
      Beynin kalpten üstte olması hikmetlidir.
      Akıl katılmamış muhabbetler insanı akıl hastanesine götürür.
      Küçük hesap yapan, büyük kazançlar elde edemez.
      Büyük karlar büyük risklerin altında gizlidir.^
      3) Kendinizi olduğunuz gibi kabul edin. Asla kıyaslamayın. Sizde de cevher vardır.
      7 milyar insan, 7 milyar alem.
      Hepsi şahsına münhasır.
      Kendinizi bir cevher, bir potansiyel olarak kabul edin.
      4) Vasıflı çevreye geçiş yapın.
      Baskın yeteneğinizle alakalı, sevdiğiniz zevk aldığınız yeteneğinizle alakalı.
      Kır atın yanında duran ya huyundan, ya suyundan.

      İleri derecede kontrol ve himaye ortamı bir engeldir.
      Tedbirle tembellik arasında incecik bir perde vardır.
      Önemli bir şahsiyet yetiştirmek istiyorsanız, dizinizin dibinden ayırın.
      Kontrol = Himaye – Tedbir
      Çocuklarınızı ve çalışanlarınızı karar mekanizmasına katın.

      Çekingenliği yenmek için aklı ve kalbi beraber doyurmak gerekir. Üç yolu var:
      1. Seçkin kitapları tekrarla okumak.
      Limit günde 20 dk.
      Okuyup da yatarsanız, hoş rüyalar görürsünüz.
      Okuyamadığınızı kaza edin.

      2. Seçkin bir şahsiyeti dikkatle dinlemek.
      Limit haftada 1 saat.

      3. Bilerek seyahat etmek.
      Limit yılda 15 gün.
      Bir hafta sıla-yı rahim
      5 gün kaplıca
      3 gün tabii ve tarihi yerleri gezmek

      Baskın yeteneği bulup yapmamak da çekingenliğe iter.
      Şov yapmakla çekingenlik yenilmez. Gösteri meraklısı mizaç sağlıklı bir kişilik değildir.
      Kendini hayattan dışlarcasına utangaçlık zararlı, ortası edeplilik.
      Sokakta 100 milyon cam kırığı olsa, hepsi güneşi yansıtır.
      Güneş size de tecelli edebilir, yeter ki güneşin karşısına çıkın.
      Kaybetmeyi göze alın.
      Doğru kararlara giden yol, yanlış kararlardan geçer. Başarısızlık istasyonuna uğramanız gerekir.
      Kalıcı ve istikrarlı başarı, çekirdekten yetişen kimseye verilir. (Sakıp Sabancı)
      Başkaları yapabiliyorsa siz de yapabilirsiniz.
      Bir problemle karşı karşıya kaldığınızda;
      Ya geçmişinize bakarak çözümleyin;
      Ya da başkasının geçmişine bakarak çözümleyin.
      Başkası karar verdiği için yapma!

      Çekingenlik = Eğitimsiz anne baba öğretmen
      Hazırcılık
      Vasıfsız çevre

      Yenmenin formülü = Aklı ve kalbi beraber doyurmak
      Öğrendiğini uygulamak
      Kuvvetli irade (özgüven)

    • ezel bayraktar Diyor ki:

      nalet olsun içimdeki bu çekingenliğe

    • Yusuf Diyor ki:

      sayın hocam herkez dertlerini yazıyor hiçbi yanıtınız yok neden cevap vermiyosunuz ?

    Yorumunuzu Bırakın

    Add your comment below, or trackback from your own site. RSS ile subscribe to these comments takip edebilirsiniz.

    Be nice. Keep it clean. Stay on topic. No spam.

    You can use these tags:
    <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

    This is a Gravatar-enabled weblog. To get your own globally-recognized-avatar, please register at Gravatar.