Giyim kuşamda kendini bir başkasına yakın hisseden onunla daha rahat iletişim kuruyor; yakın hissetmeyen de onunla mesafeli ilişki kuruyor veya ondan tamamen uzak duruyor. Elbiseler değişik düşünce ve duyguların bir nevi sosyal göstergesi oluyor kimliği ve kişiliği yansıtıyor.

İnsanların giyimleri kuşamları değişik sebeplerden dolayı öteden beri ilgi odağı olmuştur. Günümüz Türkiye’sinde hatta Batı dünyasında giyim ve kuşam hâlâ insanlar arasında tartışma konusu. Öyle ki bu kıyafet tartışmaları ülkenin diğer sorunlarını geride bırakarak gündemin birinci sırasına yerleşebiliyor. Peki çok basit gibi görünen bir kıyafet niçin aynı ülkede yaşayan insanların birbiriyle hararetli şekilde tartışmasına sebep oluyor?

Bizim kanaatimize göre bunda giyim kuşamlara insan vücudunu örtmesinden öte değişik anlamlar yüklenmesi etkili oluyor. Kılık kıyafete anlam yüklemeler aslında son derece doğaldır. Çünkü insanlar kendi zevk anlayış inanç düşünce ve kültür unsurlarından birine veya birkaçına göre giyinirler. Bundan dolayı çoğu zaman insanlar daha birbirleriyle konuşmadan giydikleri elbiseler üzerinden iletişim kuruyorlar. Birbirlerinin giysilerine bakarak hangi duygu ve düşünceye sahip olduklarını çıkarmaya çalışıyorlar. Giyim kuşamda kendini bir başkasına yakın hisseden onunla daha rahat iletişim kuruyor; yakın hissetmeyen de onunla mesafeli ilişki kuruyor veya ondan tamamen uzak duruyor. Elbiseler değişik düşünce ve duyguların bir nevi sosyal göstergesi oluyor kimliği ve kişiliği yansıtıyor.

Giyim kuşam üzerinden yapılan tartışmalar bir gerçeği ortaya koyuyor. Bu gerçek insanların birbirlerinin duygu ve düşüncelerine son derece tahammülsüz olduğudur. Düşünce inatlaşmasına giren insanlar daha görünürde olan kılık kıyafet üzerinden birbirleriyle hesaplaşıyor çatışıyor ve ne pahasına olursa olsun kendi hakimiyetini diğer insanlar üzerinde kurmak istiyor. Bu çekişme de toplumsal barışı zedeliyor. Halbuki rengarenk kıyafetler gibi rengarenk düşünce ve duyguların olmasının bir zenginlik olduğunu kabul etsek hoş görsek bunların hiçbirisi olmayacak. Zira toplumsal muhabbetin temelinde bizden farklı olana hoşgörüyle bakmak ve onları oldukları gibi kabul etmek yatar.

Hangi Giysinin İsmi Hangi Dilden Geldi?
İnsanların tarih içindeki duygu ve düşünce değişimi dönüşümü giysi isimlerine bakılarak çıkarılabilir. Dil bunları bir ayna gibi günümüze yansıtır. Peki üzerinde sıkça durduğumuz kılık kıyafet isimleri hangi dilden geliyor? Dilimizdeki giyim kuşam isimlerinin birkaçı hariç diğerlerinin büyük çoğunluğu bize başka dillerden gelmiş.
Her bir giysi isminin ayrı bir macerası var. Kimi Fransızcadan İngilizceden; kimi de Arapçadan Farsçadan geçmiş dilimize. Bazıları da diller arasında seyahat ettikten sonra dilimize yerleşmiş. Üzerinde tartışmaların yapıldığı türban bunlardan biri. Farsça tülbent Fransızcaya geçiyor orada türban oluyor; daha sonra da türban olarak bize geliyor. Kravat da böyle… Aslı Hırvatça olan kravat Fransızcaya oradan da dilimize yerleşiyor. Kimi tamamen bizim sesimizi ve düşüncemizi kimi de geldikleri milletlerin özelliklerini hâlâ taşıyor.

Bugün kılık kıyafet isimlerini kendi söyleyiş ve dil kurallarımıza göre yazıyoruz.

Giysi isimlerinin dilimize girdiği dönemler genellikle bizim gelişim açısından zayıf olduğumuz zamanlardır. Bu zamanlara dikkat ettiğimizde uygarlıkta güçlü olan milletlerin kılık kıyafet isimlerinde de belirleyici olduğunu görüyoruz.

Dilimize giren giysi isimlerinin büyük bölümü bize 19. yüzyılın en uygar devleti olan Fransa’dan geldi. Bu dönemde biz zayıftık onlar güçlüydü. Geri kalmışlığın çaresini Batılı hayat tarzını almakta gören aydın çevresi özellikle Fransa’dan etkilendi. Fransa gibi çağdaş olalım derken giyim kuşamımızı baştan ayağa yeniledik. Dolayısıyla yeni ve söyleyişi zor bir sürü kılık kıyafet isimleriyle tanıştık. Bugün kullandığımız kılık kıyafet isimleri aslında o zayıf günlerimizin hatırasıdır.

Kaynak: Türk Dil Kurumu Sözlüğü
Eyuboğlu Zeki İsmet Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü İstanbul 1995.

Yazar : Erdal Altun

Benzer Yazılarımızın Listelesi Aşağıdadır!

Şifalı Bitkiler E-Kitabı

Hep Bir Yerlere, Bir Şeylere Yetişme Telaşındasınız Değil mi?

Düşünme Gücü

Hangi Besinlerde Demir Vitamini Vardır?

Aradığımızı Bulana Kadar Mutsuz muyuz?

Güzel Konuşma – Etkili Konuşma – Düzgün Konuşma – Güzel Diksiyon

Ne İstediğini Biliyor musun?

Uyurken Hangi Yöne Doğru Yatılmalı

Yapmak İçin Dünyaya Geldiğiniz İşi Bulun

Linux Dağıtımlarının Popülerliği

Sıra Dışı Coğrafya Dersi – Melih Arat

Hangi Meyve Hangi Organa İyi Gelir?

Başarı Sizi Bulur